Jak przechowywać kał do badania sanepidowskiego?

Podstawowe informacje i procedury
5 sierpnia 2025
26 maja 2026
Jak przechowywać kał do badania sanepidowskiego? Jak przechowywać kał do badania sanepidowskiego?

Próbki kału do badania sanepidowskiego należy przechowywać w specjalnych pojemnikach i właściwej temperaturze. Poniższy artykuł dostarcza praktycznych wskazówek na temat przechowywania próbek kału do badania kału w kierunku nosicielstwa bakterii Salmonella i Shigella.

Próbki kału są materiałem biologicznym. Dlatego pobranie i przechowywanie muszą odbywać się zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny.

Badania do książeczki sanepidu online  

Główne wytyczne dotyczące przechowywania próbek kału

Niewłaściwe przechowywanie próbek kału do badania

Niewłaściwe przechowywanie próbki kału do badania może skutkować koniecznością powtórzenia badań, co wiąże się z dodatkowym czasem i kosztami. 

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Co się stanie, jeśli zapomnę przechowywać próbki w temperaturze lodówki?

Może dojść do zafałszowania wyniku (zarówno fałszywie dodatniego, jak i fałszywie ujemnego). W temperaturze pokojowej flora towarzysząca (naturalne bakterie jelitowe) zaczyna gwałtownie się namnażać, co może zagłuszyć i uniemożliwić wykrycie bakterii Salmonella lub Shigella. Z kolei zbyt wysoka temperatura może doprowadzić do obumarcia poszukiwanych patogenów. Jeśli próba była przechowywana niezgodnie z zaleceniami, należy pobrać ją ponownie. 

Czy mogę dostarczać próbki do laboratorium pojedynczo, każdego dnia?

Zależy to od procedury konkretnego laboratorium, ale standardowo dostarcza się 3 próbki naraz. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest pobieranie próbek przez 3 kolejne dni, przechowywanie ich w temperaturze lodówki, a następnie dostarczenie do laboratorium. 

Czy próbki można przechowywać zimą na balkonie?

Nie jest to zalecane. Temperatura na zewnątrz jest niestabilna – próbka może zamarznąć lub nagrzać się na słońcu. Zamarznięcie materiału biologicznego może zniszczyć komórki bakteryjne i uniemożliwić ich wyhodowanie na podłożu. Przechowywanie próbek w temperaturze lodówki (w temperaturze 2–8°C) zapewnia stabilne warunki i gwarantuje wiarygodność badania.

Czy czas transportu do laboratorium ma znaczenie?

Tak, czas transportu oraz utrzymanie odpowiedniej temperatury mają kluczowe znaczenie, ale zastosowanie probówek z podłożem żelowym Amies daje w tym zakresie największą elastyczność.

Żel Amies chroni bakterie Salmonella i Shigella przed wysychaniem oraz zabezpiecza je przed zbyt gwałtownym namnażaniem się w trakcie transportu. W zależności od tego, jakich użyto pojemników, transport do laboratorium wygląda inaczej:

  • Wysyłka kurierska (tylko dla probówek z podłożem żelowym): Żelowe podłoże umożliwia stabilność materiału biologicznego w transporcie. Paczka powinna zostać nadana do 72 godzin od momentu pobrania pierwszej próbki (do czasu wysyłki wszystkie probówki muszą być przechowywane w temperaturze lodówki). 

  • Transport osobisty (dla zwykłych pojemników bez żelu): Jeśli badany korzysta ze standardowych, jałowych pojemników plastikowych, należy dostarczyć próbki do laboratorium w ciągu 2 godzin od momentu wyjęcia ich z lodówki, aby nie dopuścić do ich ogrzania.

Podsumowanie

Prawidłowe przechowywanie próbek kału do badania to przede wszystkim kluczowy element, mający wpływ na wiarygodność wyników badań. Stosowanie się do wytycznych pozwala uniknąć błędów, oszczędzić czas i pieniądze związane z koniecznością powtórzenia badań. 

Źródła i bibliografia

Daria Janota
Autor
Daria Janota
Współtwórca platformy Książeczka-Sanepidowska.pl i członek zarządu Centrum Medycznego POST MEDICAL. Absolwentka Uniwersytet Śląskiego w Katowicach i Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Z wykształcenia psycholog transportu. Na co dzień zarządza Poradnią Medycyny Pracy oraz Poradniami Specjalistycznymi. Stale poszerza wiedzę na temat zasad funkcjonowania takich jednostek, regularnie uczestnicząc w szkoleniach i kursach – zarówno z zakresu samej medycyny pracy, jak i zarządzania.