Książeczka sanepidowska dla kelnera, kucharza i innych pracowników gastronomii - co warto wiedzieć

Odbiorcy
3 września 2025
3 czerwca 2026

W branży gastronomicznej posiadanie orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych (książeczki sanepidowskiej) jest obowiązkowe dla wszystkich pracowników mających kontakt z żywnością, naczyniami oraz przygotowaniem posiłków. Obowiązek ten dotyczy m.in. kucharzy, kelnerów, pomocy kuchennej i osób odpowiedzialnych za utrzymanie czystości w lokalu. 

Książeczka sanepidowska dla kelnera, kucharza i innych pracowników gastronomii - co warto wiedzieć Książeczka sanepidowska dla kelnera, kucharza i innych pracowników gastronomii - co warto wiedzieć

Obowiązek posiadania aktualnego orzeczenia sanitarno-epidemiologicznego w branży gastronomicznej wynika z Ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570)

Jak wyrobić książeczkę sanepidowską dla kelnera, kucharza lub innego pracownika gastronomii? 

I. Badania kału w kierunku nosicielstwa bakterii Salmonella i Shigella 

Aby uzyskać orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne (tzw. książeczkę sanepidowską) pracownik gastronomii wykonuje najpierw badania kału na nosicielstwo bakterii Salmonella i Shigella.

  1. Zamówienie zestawu pobraniowego przez Internet lub wizyta w laboratorium.
    Pracownik zamawia zestaw pobraniowy online lub zgłasza się do najbliższego laboratorium po pojemniki na próbki kału.
  2. Oddanie próbek kału do badania.
    Pracownik pobiera próbki kału przez trzy kolejne dni, a następnie dostarcza do laboratorium. 
  3. Odbiór wyników
    Jeżeli pracownik zamówił badania kału bez wychodzenia z domu, wyniki otrzyma na maila po 7 dniach roboczych. W przypadku wizyty w lokalnym laboratorium wyniki są zazwyczaj do odbioru do 10 dni roboczych. 

II. Badania sanitarno-epidemiologiczne online lub wizyta w poradni medycyny pracy 

Po otrzymaniu wyników badań pracownik gastronomii rejestruje się na badania sanitarno-epidemiologiczne online lub umawia wizytę w poradni medycyny pracy. Na podstawie wywiadu zdrowotnego oraz wyników badań kału lekarz wydaje orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych. 

Podsumowanie

Książeczka sanepidowska, formalnie nazywana orzeczeniem sanitarno-epidemiologicznym to obowiązkowy dokument, bez którego nie można podjąć pracy jako kucharz, kelner, czy  pomoc kuchenna. Jej uzyskanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa, wymaga wykonania badań laboratoryjnych oraz konsultacji z lekarzem, co zwykle zajmuje od kilku do kilkunastu dni. 

Źródła i bibliografia

Daria Janota
Autor
Daria Janota

Współtwórca platformy Książeczka-Sanepidowska.pl i członek zarządu Centrum Medycznego POST MEDICAL. Absolwentka Uniwersytet Śląskiego w Katowicach i Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Z wykształcenia psycholog transportu. Na co dzień zarządza Poradnią Medycyny Pracy oraz Poradniami Specjalistycznymi. Stale poszerza wiedzę na temat zasad funkcjonowania takich jednostek, regularnie uczestnicząc w szkoleniach i kursach – zarówno z zakresu samej medycyny pracy, jak i zarządzania.